aha
Treatment Chăm sóc da

AHA là gì? 7 điều cần bạn cần biết trước khi dùng AHA

AHA hay acid alpha hydroxy đang là một trong những hoạt chất dưỡng da cao cấp được nhiều người yêu thích. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu hết những công dụng tuyệt vời của hoạt chất đối với làn da.

Chúng ta đã quá quen thuộc với vai trò tẩy tế bào chết và trị mụn của AHArồi. Vậy hoạt chất này còn có công dụng nào khác nữa? Làm thế nào để sử dụng hiệu quả và an toàn? Những câu hỏi này sẽ được giải đáp trong bài viết dưới đây.

Nếu bạn là người đang có ý định dùng AHA thì đây chính là bí kíp cơ bản để bạn chinh phục nó ngay từ lần gặp đầu tiên. Bây giờ, hãy cùng khám phá với Nhím nhé!

I. AHA là gì? 

1. Nguồn gốc của AHA

aha

Acid alpha hydroxy là loại acid hữu cơ yếu có nguồn gốc từ thiên nhiên. Người ta có thể chiết xuất hoạt chất này từ thực vật hoặc từ động vật. 

Hiện tại, có một số loại acid alpha hydroxy được sử dụng trong mỹ phẩm có nguồn gốc như sau:

  • Acid glycolic: chiết xuất từ đường mía.
  • Acid lactic: sữa và sản phẩm lên men từ sữa.
  • Acid mandelic: chiết xuất từ hạnh nhân đắng.
  • Acid malic: táo hoặc lê.
  • Acid citric: trái cây họ cam quýt.
  • Acid tartaric: nho.

2. Cấu trúc và phân loại 

 Acid alpha hydroxy có cấu trúc gồm 1 hay nhiều nhóm hydroxyl (OH) gắn vào vị trí alpha của acid carboxylic. Nhờ vào cấu trúc này, hoạt chất có khả năng tan trong nước dễ dàng. 

Mặt khác, nhóm OH của acid này có thể tạo liên kết hydro với phân tử nước. Do đó, AHA cũng có khả năng giữ ẩm rất tốt cho da.

Bạn có thể phân loại các AHA dựa vào đặc điểm cấu trúc của nó:

  • Acid phân tử lượng nhỏ: acid glycolic và acid lactic. Vì cấu trúc gọn nhẹ, 2 loại acid này có thể thâm nhập sâu vào lớp sừng và phát huy hiệu quả tẩy tế bào chết cho da.
  • Accid phân tử lượng lớn: acid mandelic, acid malic, acid citric, acid tartaric. Những acid này không thể đi sâu vào trong do cấu trúc quá cồng kềnh (gồm 2 nhóm COOH hoặc có vòng benzen). Do đó, hiệu quả của chúng cũng kém hơn các acid phân tử lượng nhỏ. 

Trên đây là tóm tắt cấu trúc hóa học của acid alpha hydroxy. Nếu bạn thấy quá phức tạp thì chỉ cần hiểu ngắn gọn hoạt chất này có đặc tính thân nước nên giữ ẩm khá tốt. Bạn cần nhớ 3 acid quan trọng là acid glycolic, acid lactic và acid mandelic để biết khi xem thành phần của sản phẩm nhé!

II. AHA hoạt động như thế nào?

Sau khi bạn đã nắm được cấu trúc của acid này, hãy cùng Nhím tìm hiểu cách hoạt động của AHA khi ở trên da nào!

1. Quá trình sừng hóa và hình thành tế bào chết trên da

Da có cấu tạo gồm 3 lớp chính là lớp biểu bì, lớp trung bì và hạ bì (mô liên kết và lớp mỡ). Ngoài ra, trên da còn có các phần phụ như tuyến mồ hôi, tuyến bã nhờn đóng vai trò kiểm soát lượng dầu và nước trên da.

Quá trình sừng hóa diễn ra liên tục hàng ngày. Các tế bào keratinocyte ở lớp đáy sẽ được phân chia và đẩy dần lên tạo thành tế bào gai rồi đến tế bào hạt. 

Cuối cùng, các tế bào này biến đổi thành tế bào sừng không có khả năng phân chia nữa. Quá trình này diễn ra trong vòng 14 ngày. 

Khi các tế bào sừng già đi, chúng sẽ chết dần hình thành lớp tế bào chết. Mất khoảng 14 ngày nữa, các tế bào chết sẽ bị bong tróc và nhường chỗ cho các tế bào mới. 

Tuy nhiên, quá trình sừng hóa và bong tróc tế bào chết có thể kéo dài lâu hơn khi tuổi tác càng lớn. Ngoài ra, một số trường hợp quá trình này diễn ra quá nhanh gây ra các vấn đề như: dày sừng, da xỉn màu, …

Chính vì vậy, việc dùng các hoạt chất tẩy tế bào chết đóng vai trò quan trọng trong việc loại bỏ lớp sừng dày và cải thiện màu da cũng như các vấn đề trên. 

2. Cơ chế hoạt động của AHA

aha

Như phần Nhím đã đề cập ở trên, nếu không loại bỏ lớp tế bào chết thường xuyên, da sẽ gặp nhiều vấn đề nghiêm trọng.

Vậy vì sao AHA lại có khả năng tẩy tế bào chết nhỉ?

Do đặc tính thân nước nên acid alpha hydroxy hoạt động chủ yếu ở lớp biểu bì của da. Có nhiều nghiên cứu cho rằng AHA làm đứt gãy các liên kết giữa các tế bào sừng ở lớp hạt do tạo phức chelat với ion Ca2+. 

Khi phá vỡ liên kết này, lớp sừng sẽ mỏng đi và giúp các tế bào chết dễ dàng bị bong ra hơn. Acid cũng đồng thời đóng vai trò thúc đẩy quá trình tái tạo da mới. 

Vì thế, khi sử dụng acid này đúng cách, da sẽ mềm mịn, hồng hào, hết sần sùi, thô ráp. Đồng thời, lỗ chân lông được thông thoáng sẽ giúp ngăn tình trạng nổi mụn. 

Ngoài ra, acid alpha hydroxy còn có thể thâm nhập một phần vào lớp trung bì. Nó thúc đẩy quá trình hình thành sợi collagen, elastin.Từ đó, da sẽ săn chắc và đàn hồi hơn. Đồng thời, hoạt chất này cũng hạn chế các dấu hiệu lão hóa như nếp nhăn, da chảy xệ, sạm nám,…

Nếu sử dụng acid trong thời gian dài, bạn có thể thấy sự thay đổi rõ rệt trên da. Tuy nhiên, sự thay đổi này cũng phụ thuộc nhiều vào nồng độ acid và đặc tính da của bạn. 

III. 4 công dụng tuyệt vời của AHA đối với làn da

1. Tẩy tế bào chết

Tẩy tế bào chết là công dụng đầu tiên của acid alpha hydroxy. Như phần cơ chế mình đã trình bày ở trên, aicd khi tiếp xúc với da sẽ phá vỡ cấu trúc lớp sừng. Từ đó, hoạt chất này loại bỏ đi lớp tế bào chết. 

Dùng AHA tẩy tế bào chết không gây tổn thương da nhiều như các loại tẩy tế bào chết vật lý dạng hạt scrub (dùng đường, muối,…).

Hoạt chất này chỉ có tác dụng tẩy tế bào chết trên bề mặt. Nó không thể đi sâu vào da do cấu trúc thân nước. Vì vậy, so với BHA thì AHA có thể sẽ kém hiệu quả hơn đối với làn da dầu và nhiều mụn.

Tuy nhiên, sau khi tẩy tế bào chết da thường bị khô. Với lợi thế có thể dưỡng ẩm cho da nên AHA được ưu ái đối với làn da khô và lão hóa hơn.

2. Hỗ trợ điều trị mụn

chăm sóc da mụn cham-soc-da-mun

Lỗ chân lông bị tắc nghẽn là nguyên nhân hàng đầu sinh ra mụn. Trong môi trường kín, vi khuẩn P.acnes có thể sinh sản và phát triển mạnh. Bên cạnh đó, bụi bẩn và bã nhờn trong lỗ chân lông không thoát ra ngoài là yếu tố thuận lợi hình thành mụn viêm

AHA có thể hỗ trợ điều trị mụn là do hoạt chất này loại bỏ đi lớp tế bào, làm mở lỗ chân lông. Khi đó, vi khuẩn tiếp xúc với không khí sẽ chết do chúng là nhóm vi khuẩn kỵ khí. Đồng thời, bụi bẩn và bã nhờn sẽ dễ dàng được loại bỏ ra bên ngoài.

Lúc ban đầu, mụn sẽ được đẩy lên rất nhiều do acid làm việc liên tục. Bạn chỉ cần vượt qua giai đoạn đẩy mụn thì da sẽ giảm mụn nhanh chóng và hạn chế hình thành sẹo mụn, vết thâm do mụn.

>>>Xem thêm: Mụn viêm là gì? 3 cách xử lý mụn viêm hiệu quả nhanh chóng

3. Làm sáng da, cải thiện màu da

Khi loại bỏ đi lớp sừng già cỗi trên da, da sẽ trở nên mềm mại, mịn màng hơn. Đồng thời, những vùng da không đều màu và vết thâm cũng sẽ dần dần mờ đi nhanh chóng.

Ngoài ra, AHA còn thúc đẩy quá trình tái tạo da mới. Nếu bạn chống nắng kỹ lưỡng, da sẽ sáng hồng và khỏe mạnh hơn.

Acid alpha hydroxy còn có khả năng kiểm soát quá trình hình thành sắc tố melanin. Đây chính là thủ phạm làm da xỉn màu, nám và tàn nhang. Chính vì thế, dùng AHA thường xuyên sẽ giúp cải thiện đáng kể các vấn đề trên.

4. Chống lão hóa da

các bước dưỡng da ban đêm cac-buoc-duong-da-ban-dem

Khi tuổi càng cao, các dấu hiệu lão hóa da ngày càng xuất hiện rõ trên mặt. Đây là quá trình tự nhiên mà bạn không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, cũng có nhiều nguyên nhân khiến tốc độ lão hóa diễn ra nhanh hơn như ánh nắng mặt trời, lớp tế bào chết dày, khô da, lỗ chân lông bị tắc nghẽn, chăm sóc da thiếu khoa học,…

Chính vì thế, AHA được coi là một trong những thành phần chống lão hóa tiềm năng khi loại bỏ nhiều nguyên nhân trên.

Mặt khác, nó cũng thúc đẩy sản sinh collagen và elastin giúp cho cấu trúc săn chắc. Da sẽ mịn màng, khỏe mạnh, đàn hồi hơn.

IV. AHA phù hợp với da nào?

cham soc da mun 1

Có nhiều ý kiến cho rằng AHA chỉ phù hợp với da khô, da xỉn màu, da lão hóa. Điều này không thực sự chính xác.

Nhím đồng ý rằng hoạt chất này hiệu quả tốt trên những bạn sở hữu làn da như trên bởi vì những lý do sau:

  • AHA là acid tan trong nước, không tan trong dầu. Vì vậy nó không thể thâm nhập qua lớp dầu trên da. Do đó, AHA chỉ tác động ở bề mặt ngoài của da.
  • Hoạt chất này còn có đặc tính giữ ẩm bằng cách giúp tế bào hấp thụ nước nhanh, hiệu quả với làn da khô, da lão hóa.

Tuy nhiên da dầu cũng vẫn có thể dùng được loại acid này nhé! Trong trường hợp bạn bị dị ứng với BHA thì AHA cũng có thể là một lựa chọn tẩy tế bào chết cho da dầu mụn.

Hoạt chất này có thể loại bỏ tế bào chết trên bề mặt, giúp lỗ chân thông thoáng. Mặc dù không thể đi qua lớp dầu nhưng nó giúp các hoạt chất trị mụn có thể thấm sâu hơn. 

Hơn thế nữa, alpha hydroxy acid cũng có thể cải thiện tình trạng vết thâm, sẹo do mụn để lại. Đồng thời, nó cũng giúp da sáng khỏe, mịn màng hơn.

V. Tác dụng phụ của AHA

Khi sử dụng AHA, bạn phải chấp nhận rủi ro vì đây là một trong những hoạt chất mạnh. Tuy nhiên, nếu sử dụng đúng cách thì chúng ta có thể giảm bớt phần nào tác dụng phụ của nó. Sau đây là những tác dụng phụ thường gặp bạn cần lưu ý:

1. AHA gây kích ứng da

Khi mới bắt đầu dùng, lúc này da của bạn chưa làm quen với acid nên rất dễ bị kích ứng da. Các biểu hiện kích ứng da bao gồm nóng rát, châm chích, ngứa da, viêm da. 

Đối làn da nhạy cảm thì hiện tượng này có thể nặng hơn rất nhiều. Do đó, bạn cần test sản phẩm trên một vùng da nhỏ trước khi thoa lên toàn bộ khuôn mặt.

Tuy nhiên, hiện tượng kích ứng da có thể khắc phục bằng cách thay đổi nồng độ, tần suất sử dụng và pH của sản phẩm. 

2. AHA gây đẩy mụn

cham soc da mun 2

Nhiều bạn sẽ thấy thất vọng khi sử dụng AHA để trị mụn mà mụn còn mọc nhiều hơn. Khi gặp phải trường hợp này bạn sẽ làm gì nhỉ? Có nên dừng sử dụng acid hay vẫn tiếp tục dùng?

Lúc này bạn phải thật bình tĩnh nhé! Đây là hiện tượng phổ biến trong thời gian đầu sử dụng. Nó cho thấy AHA có hiệu quả trên da của bạn. Acid đi sâu vào da, gom cồi mụn và đẩy mụn ẩn lên trên bề mặt. Khi đó, bạn cần kết hợp với các loại kem trị mụn để nhanh chóng loại bỏ chúng.

Hiện tượng đẩy mụn thường bắt đầu sau 3 – 4 ngày sử dụng. Quá trình này có thể kéo dài từ vài tuần tới vài tháng. 

Tuy nhiên, sau thời gian này, mụn sẽ giảm và không còn xuất hiện trở lại nếu bạn tiếp tục dùng acid và vệ sinh da thật sạch sẽ. 

Tình trạng đẩy mụn thường xuất hiện ở vùng da sần sùi, có nhiều mụn ẩn. Khi mụn xuất hiện ở vùng da mịn, không có mụn là dấu hiệu cảnh báo hoạt chất này không thích hợp với bạn. Lúc này bạn cần ngưng sử dụng ngay và hỏi ý kiến của bác sĩ da liễu để xử lý tình trạng này. 

3. AHA gây tăng sắc tố da

Tăng sắc tố da sau khi dùng AHA là tác dụng thường gặp sau một thời gian dài sử dụng. Biểu hiện của tăng sắc tố da là: cháy nắng, sạm da, da xỉn màu. Điều này xảy ra khi bạn không dùng các biện pháp chống nắng cho da.

Nguyên nhân gây ra tác dụng phụ là do AHA làm tăng tính nhạy cảm của da với ánh sáng mặt trời. Trong phần cơ chế hoạt động, Nhím đã đề cập đến việc phá vỡ cấu trúc lớp sừng trên da của hoạt chất này. 

Khi lớp sừng dày bị loại bỏ, da bạn sẽ sáng và đều màu hơn. Tuy nhiên, da cũng dễ bị tổn thương bởi tia UV do các tế bào sắc tố melanin giảm dần. Đây là sắc tố quyết định màu da và bảo vệ da khỏi tác động của ánh nắng mặt trời.

Để bảo vệ làn da, bạn cần thoa kem chống nắng, che chắn khi ra ngoài trời,…

4. AHA gây khô da và bong tróc

Nếu bạn sử dụng nồng độ cao hoặc thường xuyên, AHA có thể gây ra tình trạng khô da và bong tróc.

Bình thường, acid này có đặc tính giữ ẩm do nhiều nhóm hydroxyl liên kết với nước. Tuy nhiên, bạn có thể bị khô da và bong tróc nếu không bổ sung độ ẩm cho da.

Bởi vì AHA nồng độ cao có hoạt tính tẩy tế bào chết rất mạnh. Khi lớp tế bào này mất đi thì một phần nước trên da cũng bị thoát ra ngoài. 

Chính vì thế, bạn cần cấp ẩm cho da ngay sau khi sử dụng acid. Ngoài ra, bạn có thể giảm nồng độ hoặc sử dụng cách ngày để hạn chế mất nước. 

VI. Cách sử dụng AHA hiệu quả và an toàn

Để sử dụng AHA hiệu quả và an toàn, bạn cần tuân thủ các nguyên tắc sau đây:

  • Dùng acid sau bước toner để đạt được hiệu quả tốt nhất.
  • Khi mới sử dụng, bạn nên bắt đầu với nồng độ thấp sau đó tăng dần khi da kịp thích ứng. 
  • Acid alpha hydroxy hoạt động tốt ở pH acid 3 – 4. Vì vậy, bạn cần chú ý tới độ pH của sản phẩm. Tuy nhiên, không phải sản phẩm nào cũng có ghi độ pH. Do đó, Nhím có một mẹo lựa chọn sản phẩm dạng gel hoặc không chứa dầu (oil free) sẽ có độ pH thấp hơn dạng lotion và cream.
  • Bạn nên sử dụng cách ngày (khoảng 3 lần/tuần) hoặc sử dụng với liều lượng thấp để thử phản ứng kích ứng trên da.
  • Sau khi dùng acid, bạn nên chờ khoảng 10 – 15 phút để da phục hồi lại rồi mới bắt đầu các bước dưỡng da tiếp theo.

Trên thị trường có nhiều sản phẩm với nồng độ từ 2%, 4%, 5%, 10% cho bạn lựa chọn. Để hiểu hơn về cách chọn nồng độ phù hợp cho da, bạn có thể xem tại đây.

Các bước sử dụng acid alpha hydroxy trong quy trình dưỡng da hàng ngày gồm:

  • Tẩy trang.
  • Sữa rửa mặt.
  • Toner.
  • Sử dụng AHA.
  • Kem dưỡng ẩm.
  • Kem chống nắng.

Nếu bạn dùng acid với mục đích tẩy tế bào chết thì nên sử dụng vào buổi tối nhé!

VII. Lưu ý khi dùng AHA

kem chống nắngkem-chong-nang

Trong quá trình sử dụng acid, bạn cần lưu ý một số vấn đề như:

  • Không nên kết hợp quá nhiều sản phẩm chứa acid cùng một lúc. Điều này có thể làm tăng nồng độ AHA khiến da của bạn dễ bị kích ứng hơn.
  • Bạn luôn luôn phải nhớ chống nắng và thoa kem dưỡng ẩm hàng ngày để bảo vệ da, tránh tình trạng khô ráp, bong tróc da.
  • Các loại kem chống nắng cần có chỉ số SPF từ 30 trở lên. Lưu ý, bạn cần quan tâm tới cả chỉ số PA (chống tia UVA) của kem chống nắng. Xem thêm những kiến thức cơ bản về kem chống nắng tại đây nhé.
  • Khi da có dấu hiệu nổi mụn li ti, ửng đỏ và ngứa rát, bạn cần ngừng sản phẩm và nhờ sự giúp đỡ của bác sĩ da liễu để tìm nguyên nhân.
  • Nồng độ AHA lý tưởng để bắt đầu là từ 5 – 10 % tùy thuộc tình trạng da và mục đích sử dụng của bạn. 
  • Khi sử dụng hoạt chất này, bạn chỉ cần vỗ nhẹ nhàng để hoạt chất thấm vào da. Hạn chế việc chà xát vì có thể làm da bị tổn thương.
  • Bạn có thể sử dụng cho khóe miệng, nếp nhăn xung quanh mắt nhưng bạn cần tránh để chất này dính vào mắt. Trong trường hợp không may rơi vào mắt, bạn hãy rửa mắt thật nhiều lần bằng nước sạch.

VIII. Gợi ý các sản phẩm AHA phổ biến nhất hiện nay

Nếu bạn là người mới bắt đầu dùng acid này thì có thể tham khảo những sản phẩm nổi tiếng dưới đây nhé:

Trên đây là những thông tin cơ bản bạn cần biết được trước khi bắt đầu sử dụng AHA. Hoạt chất này mang lại lợi ích tuyệt vời cho làn da. Tuy nhiên, nếu bạn dùng không đúng cách có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho da. 

Để có thể trở thành chuyên gia sử dụng AHA cần cả một quá trình học hỏi và trải nghiệm. Hãy theo dõi Blog của Nhím để cập nhật thêm nhiều kiến thức về những thành phần mỹ phẩm nhé.

Chúc bạn một ngày tốt lành!

Tham khảo:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29642579/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22916351/

https://www.healthline.com/health/beauty-skin-care/alpha-hydroxy-acid

Avatar of Nhím

Nhím

Chào bạn! Mình là Nhím - người đứng sau blog này.
Mình sẽ đồng hành cùng bạn trên hành trình làm đẹp để trở nên tự tin hơn trong cuộc sống.

Bạn cũng có thể thích..

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.